በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የተቀሰቀሰው ግጭት የዓለም የነዳጅ ዋጋ እንዲንር አደረገ

በቢቢሲ ዘገባ መሠረት፣ አሜሪካ ከስድስት ሳምንታት እረፍት በኋላ እሁድ ምሽት በኢራን ላይ የፈጸመችውን ወታደራዊ ጥቃት ተከትሎ በመካከለኛው ምሥራቅ ያለው ውጥረት ዳግም በማገርሸቱ በዓለም አቀፍ ገበያ የነዳጅ ዋጋ ጭማሪ አሳይቷል።

ባለፈው ሳምንት መጠነኛ ቅናሽ አሳይቶ የነበረው የነዳጅ ዋጋ፣ ከአሜሪካው ጥቃት ማግስት የሁለት በመቶ ገደማ ፈጣን ጭማሪ ማሳየቱ ተመዝግቧል። በዚህም መሠረት የዓለም አቀፍ የነዳጅ ዋጋ መለኪያ ተደርጎ የሚወሰደው የብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ የ1.77 ዶላር ጭማሪ በማሳየት በአሁኑ ወቅት በአንድ በርሜል በ89.87 ዶላር እየተሸጠ ይገኛል።

ዋሽንግተን ከሐምሌ ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ በከፍተኛ ደረጃ መፈጸሙን ያረጋገጠችውን የትናንቱን ጥቃት አስመልክቶ፣ ላራክ በተባለችው የኢራን ደሴት ላይ የሚገኙ ሁለት የሚሳኤል ማስወንጨፊያ ጣቢያዎችን መምታቷን ገልጻለች። ይህንን ተከትሎም ቴህራን በዮርዳኖስ እና በተባበሩት አረብ ኤምሬቶች በሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሠፈሮች ላይ የአጸፋ ጥቃት መፈጸሟን ይፋ አድርጋለች።

ለግማሽ ዓመት ያህል የዘለቀው ይኸው የኢራን ቀውስ በዓለም የነዳጅ ገበያ ላይ ከፍተኛ ጫና እያሳደረ መሆኑን የመጀመሪያው ምንጭ ዘግቧል። ከዚህ ቀደም የዓለም የነዳጅ እና ፈሳሽ የተፈጥሮ ጋዝ ምርት 20 በመቶ ገደማ የሚተላለፍበት ስትራቴጂካዊው የሆርሙዝ ወሽመጥ በኢራን መዘጋቱን ተከትሎ የአንድ በርሜል ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ ከ100 ዶላር በላይ ደርሶ እንደነበር ይታወሳል። ሆኖም በሁለቱ አገራት መካከል የነበረው ፍጥጫ ረገብ ማለቱን ተከትሎ በዋጋው ላይ መረጋጋት ታይቶ ነበር።

ይሁን እንጂ ወሳኝ የባሕር መተላለፊያ በሆነው በዚሁ የሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ ዛሬም ሌላ ጥቃት መፈጸሙ ታውቋል። የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ባወጣው መግለጫ “በሆርሙዝ ወሽመጥ ደቡባዊ ክፍል በኩል ለማለፍ የሞከረች ሕገ ወጥ የነዳጅ ጫኝ መርከብ” ላይ ጥቃት መፈጸሙን ይፋ አድርጓል።

ይህች መርከብ “በሁለት የተጠመዱ የባሕር ፈንጂዎች በመመታቷ እሳት እንደተነሳባትና ሙሉ በሙሉ ጉዞዋን ለማቋረጥ እንደተገደደች” መግለጫው ጠቅሷል። አብዮታዊ ዘቡ አክሎም በወሽመጡ ላይ የተጣለውን “የደኅንነት መመሪያ የሚጥሱ ማናቸውም መርከቦች ዕጣ ፈንታ ከዚህ የከፋ እንደሚሆን” አስጠንቅቋል።

በአሜሪካ እና በኢራን መካከል ያለው ቀጥተኛ ግጭት ዳግም ማገርሸቱ እንዲሁም በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ የተፈጠረው አስጋኝ ሁኔታ፣ ወሳኙን የባሕር መስመር ክፍት ለማድረግ ዲፕሎማሲያዊ ጥረት ሲያደርጉ የነበሩ ዓለም አቀፍ አካላትን በከፍተኛ ሁኔታ ስጋት ላይ ጥሏቸዋል።