የታሲስ ጥምረት ኃይሎች በብሉ ናይል የቃይሳን ከተማን ተቆጣጠርን አሉ

በሱዳን ፈጣን ድጋፍ ኃይል (RSF) የሚመራው 'ታሲስ' ጥምረት፣ ከመንግስት ኃይሎች ጋር ከተደረገ ከፍተኛ ውጊያ በኋላ በብሉ ናይል ግዛት የምትገኘውን ስትራቴጂካዊቷን የቃይሳን (Qeissan) ከተማን መቆጣጠሩን አስታወቀ።

ይህ ዜና የመጣው፣ ለወራት ያህል ከፍተኛ ውጊያ ሲካሄድበት በነበረው ግንባር ላይ አዲስ ለውጥ የሚያመላክት ነው። ይህ የሆነው የመንግስት ኃይሎች በደቡብ ብሉ ናይል አካባቢ ወደፊት በመገስገስ፣ ኩርሙክ (Kurmuk) የተባለችውን በአቅራቢያ የምትገኝ የድንበር ከተማ እና ሌሎች ቦታዎችን መልሰው ከተቆጣጠሩ ከጥቂት ሳምንታት በኋላ ነው።

ታሲስ ብዙ ቡድኖችን ያካተተ ጥምረት ነው፦ • RSF - በሄምድቲ (መሐመድ ሃምዳን ደጋሎ) የሚመራ • SPLM-N - በአብደልአዚዝ አልሂሉ የሚመራ የደቡብ ሱዳን ህዝቦች ነጻ አውጪ ንቅናቄ ክፍል • ከዳርፉር የመጡ ሌሎች ታጣቂ ቡድኖች • የተለያዩ የፖለቲካና የሲቪል ማህበረሰብ ኃይሎች

ይህ ጥምረት በየካቲት 2017 ዓ/ም በናይሮቢ ውል ከተፈራረሙ በኋላ የተመሠረተ ሲሆን፤ ከዚያ በኋላ የራሳቸውን መንግስት አዋቅረዋል፣ ስሙም "የሰላምና አንድነት መንግስት" ይባላል፣ ሄምድቲ በኃላፊነት ሲመራው፣ አልሂሉ ደግሞ ምክትል ሊቀመንበር ሆኖ ያገለግላል። ነገር ግን በፖርት ሱዳን የሚገኘው የሱዳን መንግስት ይህንን አዲስ አካል እውቅና አይሰጠውም።

ታሲስ ምን አለ?

ማክሰኞ ዕለት በወጣ መግለጫ፣ ታሲስ ኃይሎች የቃይሳንን ከተማ "ሙሉ በሙሉ" መያዛቸውን ገለጹ። ከተማዋ ከብሉ ናይል ዋና ከተማ ከሆነችው ዳማዚን በ170 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ትገኛለች። በከተማዋ ውስጥ የነበሩትን ሁሉንም ወታደራዊ ቦታዎች መያዛቸውንና ብዙ የጦር መሳሪያና ቁሳቁስ መያዛቸውን ገለጸው፤ እነዚህም ቁሳቁሶች እየተቆጠሩ ነው ብለዋል።

ታሲስ አክሎ የመንግስት ወታደሮች እየሸሹ መሆናቸውንና እያሳደዷቸውመሆኑን ገለጿል፤ ነገር ግን ትክክለኛ ቁጥር አላቀረበም።

ይህ ዘገባ እስከተጠናቀረበት ጊዜ ድረስ፣ የመንግስት ሠራዊት ከተማዋን ስለማጣቱ ያረጋገጠው ወይም የካደው ነገር የለም፤ ​​እንዲሁም ስለደረሰው ጉዳት መጠን ገለልተኛ መረጃ የለም። በስፍራው የሚገኙ ምንጮች ሁኔታው ​​በፍጥነት እየተለዋወጠ መሆኑን እና በከተማዋ የተለያዩ አካባቢዎች ውጊያ አሁንም መቀጠሉን ይገልጻሉ።

ቃይሳን ከኢትዮጵያ ድንበር ጋር ቅርበት ያላት በመሆኗእና ሁለቱም ወገኖች ወታደር እና ቁሳቁስ ለማጓጓዝ በሚጠቀሙባቸው መንገዶች አቅራቢያ ስለምትገኝ በጣም አስፈላጊ ቦታ ናት።

RSF እና SPLM-N በመንግስት ጦር ላይ የተቀናጁ ጥቃቶችን ለማድረስ በመተባበራቸው፣ በቅርብ ወራት ውስጥ የብሉ አባይ ግንባር ሁኔታ በከፍተኛ ሁኔታ ተባብሷል። በዚህ ዘመቻ ወቅት ቃይሳንለመጀመሪያ ጊዜ ከፍተኛ የድሮን ጥቃት የተፈጸመባት የካቲት 20 ቀን 2018 ዓ/ም ሲሆን፤ ከመጋቢት እስከ ሰኔ ባለው ጊዜ ውስጥም የተባበሩት ኃይሎች ወደ ከተማዋ ለመግባትና የመንግስትን የአቅርቦት መስመሮች ለመቁረጥ ተደጋጋሚ ሙከራዎችን ቢያደርጉም፣ ሳይሳካላቸው ቀርቷል።

በደቡብ ብሉ ናይል ላይ ያለው ቁጥጥር ብዙ ጊዜ እየተቀያየረ ሲሆን ታሲስ ኩርሙክን በመጋቢት ወር ተቆጣጥሮ ነበር፣ ነገር ግን የመንግስት ጦር በሐምሌ ወር የመልሶ ማጥቃት አካሂዶ ኩርሙክንና ሌሎች ቦታዎችን መልሶ መቆጣጠሩን እና በኢትዮጵያ ድንበር አካባቢም ቁጥጥሩን እያስፋፋ መሆኑን አሳውቆ ነበር።

የደቡብ ብሉ ናይል አካባቢ ቁጥጥር በተደጋጋሚ እየተቀያየረ ቆይቷል። ታሲስ በወርኃ መጋቢት ኩርሙክን ቢቆጣጠርም፣ መንግስት በሐምሌ ወር ባካሄደው የመልሶ ማጥቃት ዘመቻ ከተማዋን እና ሌሎች ቦታዎችን መልሶ በመያዝ፣ ቁጥጥሩን እስከ ኢትዮጵያ ድንበር አቅራቢያ ድረስ ማስፋት ችሏል።

ይህ የቃይሳን መያዝ የመጣው፤ የመንግስት ኃይሎች እና አጋሮቻቸው ባራን (Bara)፣ ኡም ሳያላን (Umm Sayala) እና ጃብራ አል-ሼይኽን (Jabra al-Sheikh) ከ RSF መልሰው በመቆጣጠር ኤል ኦቤይድን (El Obeid) እና ኦምዱርማንን (Omdurman) የሚያገናኘውን የወጪ ንግድ መስመር እንደገና ከከፈቱበት፣ በሰሜን ኮርዶፋን (North Kordofan) ሰሜናዊ ክፍል ጦርነቱ ያስመዘገበውን ስኬት ተከትሎ የመጣ ነው።

በሱዳን ውስጥ በተከሰቱት የተለያዩ ግጭቶች ወቅት የቃይሳን ከተማ ቁጥጥር በተደጋጋሚ እጅ ሲቀያይር ቆይቷል። ሚያዝያ 7 ቀን 2015 ዓ/ም በሠራዊቱ እና በRSF መካከል ጦርነት ከተነሳ በኋላ ባሉት የመጀመሪያዎቹ ሁለት ዓመታት፣ ከተማዋ የመሬት ላይ ውጊያ ሳታይ በዋናነት በሠራዊቱ ቁጥጥር ስር ቆይታ ነበር። ሆኖም በዚህ ዓመት ሁኔታው ​​ተቀይሯል፤ ከተማዋ በሠራዊቱ እና በRSF እንዲሁም በSPLM-N ጥምረት መካከል ከሚካሄዱት ወሳኝ የጦርነት ግንባሮች አንዷ ሆናለች።

ዘገባው የአሽራቅ አል አስዋት ነው።