Politics
የደህንነት ጥናቶች ተቋም: የኢትዮጵያ የሽግግር ፍትህ ሂደት ቁልፍ ማሻሻያዎችን በማድረግ መቀጠል አለበት
Institute for Security Studies · ከ5 ሰዓቶች በፊት · ሙሉውን ጽሁፍ Institute for Security Studies ላይ ያንብቡ
የAI ማጠቃለያ
የኢትዮጵያ የሽግግር ፍትህ ሕጎች ላይ የሚደረጉ የህዝብ ምክክሮች መጀመር ያለባቸው የብሔራዊ ምክክር ምክረ-ሀሳቦች፣ የፖሊሲ ክፍተቶች እና አዳዲስ ክስተቶች ከታዩ በኋላ ብቻ ነው።
- የኢትዮጵያ የፍትህ ሚኒስቴር በጥቅምት 13 ቀን በሽግግር ፍትህ ዙሪያ የመንግስት እና የሲቪል ማህበረሰብ የጋራ መድረክ በመጀመር በሚያዝያ 2017 ዓ.ም. ተቋርጦ የነበረውን ሂደት ዳግም ማስጀመሩን አሳውቋል።
- የዳግም ሂደቱ በአራት ዋና ዋና ጉዳዮች ላይ ማተኮር አለበት፤ እነርሱም የብሔራዊ ምክክር ኮሚሽን ምክረ-ሀሳቦች፣ ያሉ ክፍተቶች፣ ያልተፈጸሙ ቃል ኪዳኖች እና በሂደቱ መቋረጥ ወቅት የተፈጠሩ ሁኔታዎች ናቸው።
- ብሔራዊ ምክክር ኮሚሽን ምክረ ሀሳቦቹን መስከረም 23 ቀን ለፓርላማ ያቀረበ ሲሆን፣ የፍትህ ሚኒስቴርም እነዚህ ምክረ ሀሳቦች በሽግግር ፍትህ ፖሊሲው እና በረቂቅ ህጎቹ ላይ የሚያሳድሩትን ተጽዕኖ መገምገም ይኖርበታል።
- ያልተፈቱ የፖሊሲ ክፍተቶች፤ የህግ አለመግባባቶችን የመፍታት ስልጣን ያለው ተቋም የትኛው እንደሆነ መወሰንን፣ በትግራይ ጦርነት ወቅት በውጭ አካላት ተፈጽመዋል የተባሉ ወንጀሎችን መመልከትን፣ እንዲሁም የአእምሮ ጤና ድጋፍን በአግባቡ ማካተትን ያካትታሉ።
- በቀደሙት ምዕራፎች የነበሩ የአሰራር ክፍተቶች፤ ከወጣቶች፣ ከዳያስፖራ ማህበረሰቦች እንዲሁም ከግጭት ሳቢያ ከተገለሉ ቡድኖች ጋር የተለዩ ምክክሮችን በማካሄድ መስተካከል አለባቸው።
- ብሔራዊ የሽግግር ፍትህ ማዕቀፉ፤ ከክልላዊ ተነሳሽነቶች፤ ለምሳሌ ከሶማሌ ክልል የእርቅ ኮሚሽን፣ በትግራይ የዘር ማጥፋት ወንጀል ላይ ከተቋቋመው የምርመራ ኮሚሽን ግኝቶች፣ እንዲሁም ከባህላዊ የዳኝነት ሥርዓቶች ጋር ያለውን ግንኙነት በግልጽ መለየት አለበት።
- የብሔራዊ የሽግግር ፍትህ ማዕቀፍ ከክልላዊ ተነሳሽነቶች እና ከባህል ፍርድ ቤቶች ጋር የሚኖረው ግንኙነት በግልጽ ሊቀመጥ ይገባል።
- ገለልተኛ የሆነ ቁጥጥርና ግምገማ እንዲኖር፣ በህግ ረቂቅ ዝግጅትና በምክክር ሂደቱ ውስጥ ከፍትህ ሚኒስቴር ባለሙያዎች ጎን ለጎን ገለልተኛ የህግ ባለሙያዎችም መሳተፍ አለባቸው።
- ሲቪል ማህበረሰቡ በመንግስት በሚመሩ መዋቅሮች ብቻ ሳይገደብ፤ በነጻነት የመደራጀት፣ በስራ አፈጻጸም ሂደት ላይ አስተዋጽኦ የማበርከት እንዲሁም ወሳኝ የሆነ የክትትልና ቁጥጥር ሚና የመጫወት መብቱና ምቹ ሁኔታው ሊጠበቅለት ይገባል።