Diplomacy
ኢትዮጵያ በዓባይ ወንዝ ጉዳይ ለምን የግብፅ 'ልዩ' ተቀናቃኝ ሆነች?
Horn Review · ከ2 ሳምንታት በፊት · ሙሉውን ጽሁፍ Horn Review ላይ ያንብቡ
የAI ማጠቃለያ
ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብን በመገንባት አቅም ያለው የላይኛው ተፋሰስ አገር መሆኗ፣ ግብፅ በዓባይ ወንዝ ላይ የነበራትን ታሪካዊ የበላይነት ፈትኗል።
- የግብፅ ባለሥልጣናት ግብፅ ከኢትዮጵያ በስተቀር ከማንኛውም የተፋሰሱ አገራት ጋር ችግር የለባትም የሚል አቋም ያንጸባርቃሉ።
- የግብፅና የኢትዮጵያ ግጭት የባባይ ውኃ ዋና ምንጭ የሆነችው ኢትዮጵያ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ተጽእኖዋን ለማሳደግ ስትጥር እየተባባሰ መጥቷል።
- ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ኢትዮጵያ ዓባይን በሌሎች የተፋሰሱ አገራት ሊደረስበት በማይችል ደረጃ የማልማት አቅም እንዲኖራት አድርጓል።
- የኢትዮጵያ ደጋማ አካባቢዎች ለዓባይ ወንዝ ከፍተኛውን ውኃ ቢያዋጡም፣ አገር ውስጥ ለኤሌክትሪክና ለኢንዱስትሪ ልማት የመጠቀም አቅም በታሪክ አላጎናጸፋቸውም ነበር።
- ግብፅ በዓባይ ዙሪያ ሰፊ ኢኮኖሚ የገነባች ሲሆን በ1921 እና በ1951 ዓ.ም. ስምምነቶች መሰረት በዓመት 55.5 ቢሊዮን ኩብ ሜትር ውኃ እንዲሰጣት ተደርጓል።
- ኢትዮጵያ የ1951 ዓ.ም. ስምምነት አካል እንዳልነበረችና ታሪካዊ አጠቃቀም የላይኛው ተፋሰስ አገራትን የልማት ምርጫ የሚወስን ቋሚ መብት ሊሆን እንደማይገባ ታስረዳለች።
- የህዳሴ ግድብ ግንባታ በ2003 ዓ.ም. የተጀመረው የኤሌክትሪክ እጥረትን ለመቅረፍና ለኢንዱስትሪ ልማት የኃይል ማመንጨት ዋና ዓላማን ይዞ ነው።
- ግድቡ የግብፅን አቋም የሚፈታተነው የላይኛው ተፋሰስ አገር የታችኛው ተፋሰስ አገር የቬቶ መብት ሳይቀበል ብሔራዊ ልማቱን መከተል እንደሚችል ስላሳየ ነው።
- አንድ የላይኛው ተፋሰስ አገር ትልቅ የዓባይ ፕሮጀክት ለመገንባት አቅም ሲያገኝ የግብፅ ምላሽ በጣም ጠበኛ ይሆናል።
- ኢትዮጵያ ዓባይን በፍትሃዊነት ለመጠቀምና የታችኛው ተፋሰስ አገራት ላይ ከፍተኛ ጉዳት እንዳይደርስ ለማድረግ ቁርጠኛ መሆኗን ገልጻለች።
- የዓባይ የፖለቲካ ኢኮኖሚ በመቀየሩ ግብፅ ታሪካዊ ጥቅሞቿ የላይኛው ተፋሰስ አገራት የልማት ገደብ የማይሆኑበትን እውነታ መቀበል ይኖርባታል።